Educatie

Scholing, voorlichting en consultatie

Slachtoffers van seksueel misbruik zijn – vaak onbewust – in het heden alsnog op zoek naar een getuige voor toen: iemand die hen ziet, alles durft te benoemen en kan blijven staan.

Ben jij een zorgprofessionals die willen leren herkennen wat seksueel misbruik teweegbrengt, en hoe jij hier zonder angst of handelingsverlegenheid professioneel mee om kunnen gaan?

Lees dan verder…

Waarom educatie over seksueel misbruik?

Alle zorgprofessionals krijgen er – zichtbaar en onzichtbaar – mee te maken.
Toch blijkt seksueel misbruik in de praktijk een onderwerp dat zelden expliciet aan bod komt.

Veel zorgprofessionals herkennen dat zij:

bang zijn om iets verkeerd te doen of te her-traumatiseren;
onvoldoende kennis ervaren en handelingsverlegen worden;
denken dat cliënten er zelf wel over beginnen;
klachten niet koppelen aan (vroegkinderlijk) seksueel misbruik;
hier weinig of geen scholing over hebben gehad.

Juist in de geestelijke én lichamelijke gezondheidszorg spreek je mensen die als kind seksueel misbruikt zijn en daar nog dagelijks de gevolgen van dragen.

De zoektocht naar een getuige

De aanname dat mensen zelf beginnen over seksueel misbruik klopt zelden.
Seksueel misbruik is een overweldigende ervaring die vaak gepaard gaat met ontkenning, schaamte, schuld en geheimhouding.

Mensen kunnen de ervaring vaak niet onder ogen zien, maar zijn in gedrag, klachten en keuzes wél – vaak onbewust – op zoek naar een getuige.
Een getuige die er toen niet was.

Daar ligt een essentiële rol voor jou als professional.

Jouw rol als professional

Spreken over seksueel misbruik zou een vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van begeleiding en behandeling. Dat vraagt om de juiste kennis, houding én bedding.

Na educatie ben je beter in staat om:

schade en gevolgen van seksueel misbruik te herkennen en te onderscheiden;
seksueel misbruik zorgvuldig bespreekbaar te maken;
vragen over impact en gevolgen te beantwoorden;
actief bij te dragen aan het verwerkingsproces;
mens en aangetast systeem van elkaar te onderscheiden;
te weten wanneer en waar specialistische hulp nodig is.

Kennis, houding en vaardigheden

Tijdens mijn werk met ervaren professionals merk ik dat zij ‘in de kramp’ schieten zodra seksueel misbruik in beeld komt. Niet door gebrek aan vaardigheden, maar door gebrek aan kader, kennis en innerlijke stevigheid.

Daarom richt mijn educatie zich primair op:

kennis: waar heb je het eigenlijk over?
houding: vanuit welk innerlijk kader handel je?
zodat jouw bestaande vaardigheden weer vrij beschikbaar worden.

Mijn educatie kijkt verder dan symptomen en diagnoses en biedt inzicht in:

de binnenwereld van slachtoffers;
verschillende reacties van slachtoffers én daders;
jouw positie en verantwoordelijkheid als getuige.

Theorie wordt afgewisseld met ervaringsgerichte oefeningen en opstellingen, zodat kennis niet alleen wordt begrepen, maar ook doorvoeld.

Wat je leert

onderscheid maken tussen schade en gevolgen van seksueel misbruik
inzicht in langetermijneffecten op alle levensgebieden
de rol van psycho-educatie in begeleiding
gesprekspartner worden voor zichtbare en onzichtbare problematiek

Daarnaast is er aandacht voor:

jouw eigen handelen en grenzen;
wat het met jou doet als iemand zijn of haar verhaal deelt;
wat helpt om een opening te maken in het gesprek.

Wat levert het op?

je durft het gesprek over seksueel misbruik aan te gaan
je herkent klachten sneller als gevolg van seksueel misbruik
je kunt cliënten duiding en erkenning bieden
je ervaart minder handelingsverlegenheid en meer stevigheid

Consultatie voor professionals en teams

Naast educatie in de vorm van scholing of voorlichting, bied ik consultatie voor individuele professionals en teams.
Consultatie is bedoeld voor situaties waarin seksueel misbruik (vermoedelijk) speelt en vragen oproept, zoals:

vastlopen in begeleiding of behandeling;
twijfel over hoe te handelen of door te vragen;
impact van het verhaal op jou of het team;
ethische of systemische dilemma’s.

Consultatie biedt reflectie, duiding en herpositionering, zodat jij weer met vertrouwen verder kunt.

Over de trainer

Ik ben Evi Victorine Henderikx. Ik ben opgeleid als traumaseksuoloog bij het Expertisecentrum Traumaseksuologie en ook ervaringsdeskundige. Deze combinatie wordt als grote meerwaarde ervaren in scholing en consultatie.

Daarnaast ben ik mede-initiatiefnemer en bedenker van DE RODE LOPER, educatietheater over seksuele schade na seksueel misbruik.

Ik werk onder andere met elementen uit de methodiek van Peter John Schouten en Loes Stolker. Mijn aanpak is praktisch, diepgaand en gestoeld op jarenlange ervaring.

Voor wie?

Voor alle professionals in de geestelijke en lichamelijke gezondheidszorg, waaronder:

therapeuten en coaches
(bedrijfs)artsen
(jeugd)hulpverleners
HR-professionals
andere zorgprofessionals, beginnend en ervaren

Twijfel je of dit aansluit bij jouw werkveld? Neem gerust contact op.

Praktische informatie

Mogelijkheden
In-company, scholing, voorlichting, (online) consultatie, casuïstiek

Duur, groepsgrootte, investering
In overleg

Het grootste inzicht wat ik heb opgedaan was vooral over mezelf en waar ik sta in mijn proces. Ik heb meer begrip gekregen voor kanten in mij die normaal in de schaduw blijven en ben me meer bewust van dingen waar ik nog aan wil werken. Bij mijn cliënten merk ik dat ik meer linkjes kan leggen met wat ik heb geleerd tijdens de bijscholing en wat ze mij vertellen. Hierdoor kan ik ze nog beter begrijpen. Ik wil meer gaan werken met opstellingen die we hebben gedaan tijdens de bijscholing. Ook de oefeningen die je later toestuurde vind ik erg waardevol. Ik wil meer de kleine stoeltjes gaan gebruiken tijdens de gesprekken om de ‘ja’ en ‘nee’ zichtbaar te maken. Ik vind je een geweldige vrouw. Je hebt zoveel kennis, ervaring en empathie, ik vind dat je dit ook op een mooie manier kan overbrengen. Je hebt goed zicht op de dynamiek in de groep en hoe ieder individu erbij zit.

Ik kan je alleen maar complimenten geven voor de manier waarop jij ons deze training gegeven hebt. Het was zo ongelofelijk mooi. De duidelijke uitleg die je gaf door de tekeningen, beelden die je gemaakt had. Ik vond de verwerkings- curve heel fijn om dit zo beschreven te zien staan. Door de afwisseling van je eigen expertise en de theorie was de balans heel fijn. Je hebt mijn aandacht echt weten vast te houden door de manier waarop je vertelde en heel veel kon uitleggen aan de hand van je eigen deskundigheid. Daarnaast vond ik het prettig dat je niet alleen aan het zenden was, maar ons ook veel liet ‘’doen’’. We zijn echt interactief met elkaar aan de slag gegaan. Door het zelf te ervaren heb ik het idee dat ik het straks ook beter kan overbrengen omdat er dan meer gevoel bij zit. Je hebt ons team ook echt een stukje dichter bij elkaar gebracht omdat we allemaal onze kwetsbaarheden konden/durfde laten zien. Dit was heel bijzonder.

Mijn grootste inzicht is hoe ernstig de Ja/Nee verstoord raakt door een traumatische seksuele ervaring. Hoe dit door middel van psycho-educatie kan toelichten naar een cliënt om dit vervolgens in samenwerking met de cliënt het gevoel van Ja/Nee weer op te bouwen. Zo sterk hoe je dit door middel van interventies hebt neergezet. Super leerzaam en zo mooi inzichtelijk gemaakt. Heel helpend hoe je die lijn had uitgezet met dader imprint, 0 punt en eigen seksualiteit. Waarbij je vervolgens ook alle uitingen daarvan heel helder had uitgeschreven. Mooi om dit ook met cliënten zo inzichtelijk te maken. Je hebt voor mij veel kennis gegeven, waardoor het nu lukt om tijdens gesprekken meer te kunnen onderbouwen. Fantastisch wat je ons geboden hebt. Eindelijk een training die echt past bij het werk wat we doen. Precies de kennis de we nodig hebben, heb jij ons gegeven. Mooi hoe je ons individueel ook constant zo zag. Ik kon aan je zien, dat je iedereen goed doorhad hoe degene erbij zat. Het werkte heel verbindend!

Mijn grootste inzicht is het construct, nu ik het zie kan ik het niet meer niet zien. En ik zie nu ook meer linkjes in patronen voortkomend uit seksueel misbruik, zowel bij cliënten als bij mij. Ik heb gisteren samen met een collega ervaringsdeskundige de “ja en nee” op een masker gekleurd (begin gemaakt). Om samen te gaan kijken naar hoe haar ja en nee in elkaar zit etc. Ik heb voor me dat ik alle onderdelen wel ga toepassen en ik ga ook op onderzoek naar de volgorde hiervan. Het lijkt mij allemaal inzetbaar op verschillende momenten. Dank voor je energie, de goede uitleg en de erkenning/herkenning. Ik vond het goed dat je incheckte bij mensen om te zien of ze oké zijn. En hieruit kwamen ook weer nieuwe of andere inzichten.

Mijn grootste inzicht is de ’navelstreng’ waarmee het slachtoffer verbonden is met de dader. Hoe hardnekkig dit kan zijn. Voornamelijk door de uitleg van de verloren seconde en de stoelopstelling werd het voor mij heel erg inzichtelijk. Daarnaast vond ik het ook helpend om te zien dat er zoveel innerlijke verdeeldheid kan zitten. Dit maakt voor mij het bieden van hulp inzichtelijker waardoor ik de cliënt hopelijk meer kan begrijpen en hierop kan aansluiten. Ik ben begonnen met het toepassen van de ja en de nee. Ik vond het heel mooi hoe jij dit tijdens de trainingen inzichtelijk maakte door woorden op de grond te leggen. De cliënt gaf ook toe dat ze het fijn vond om het op te schrijven en dat ze zo écht kon zien wat er allemaal onder zat. De erkenning die je kunt geven door de verloren seconde uit te leggen, en wat jij ook benoemde tijdens de training, dat het verwerken van seksueel misbruik wel 10 jaar kan duren, geeft mezelf maar ik denk ook de cliënten die we zien wat lucht. Omdat zij, maar ook hun netwerk vaak verwachtingen hebben dat het binnen ons traject wel even verwerkt is allemaal. Alles is zo bruikbaar wat je ons meegegeven hebt! Ik ben erg enthousiast om het eigen te maken en hiermee aan de slag te gaan.

De basis

De kern ligt in de schade die ontstaat in de innerlijke structuur op het moment van seksueel misbruik. Deze schade werkt door in het vermogen tot zelfbescherming, in de regulatie van agressie, in de beleving van seksualiteit en in het verdere verloop van het leven.

Als professional heb je deze schade en de daaruit voortvloeiende gevolgen te leren herkennen en van elkaar onderscheiden.

Daarnaast heb je ook aandacht te hebben voor jouw positie als getuige in de rol van zorgprofessional. Is het noodzakelijk te onderzoeken wat seksueel misbruik met jou doet, waarom het begrijpelijk is dat je ervan weg beweegt, en wat nodig is om aanwezig te blijven en juist te handelen.

Verstoring agressie

Op het moment van seksueel misbruik raakt het vermogen tot zelfbescherming fundamenteel verstoord. Waar zelfbescherming normaal gesproken richting geeft aan het herkennen van gevaar, het stellen van grenzen en het inzetten van gezonde agressie, ontstaat na misbruik vaak een innerlijke tegenstrijdigheid. Signalen van onveiligheid worden niet of te laat herkend, grenzen worden onvoldoende gevoeld of kunnen niet effectief worden geuit of bewaakt, en de eigen agressie staat niet langer ten dienste van bescherming.

Deze verstoring uit zich in thema’s van onmacht en macht, veiligheid en onveiligheid. Men kan zich enerzijds voortdurend onveilig voelen, en anderzijds grensoverschrijdende situaties niet tijdig als bedreigend ervaren. De zelfbescherming is daarmee onbetrouwbaar geworden: het innerlijke kompas dat waarschuwt, begrenst en richting geeft, functioneert niet meer consistent.

Verstoring seksualiteit

Seksualiteit, die zich normaal gesproken ontwikkelt in verbinding, veiligheid en wederkerigheid, raakt door misbruik fundamenteel ontregeld.

Seksueel misbruik grijpt in op de seksuele ontwikkeling, vaak op een moment waarop het lichaam, de beleving en het relationele vermogen nog niet rijp zijn. Seksualiteit wordt vroegtijdig gekoppeld aan overweldiging, machteloosheid en aanpassing. Hierdoor kan de eigen seksuele ontwikkeling tot stilstand komen, versnellen of een richting inslaan die niet voortkomt uit verlangen, maar uit overleving.

Als zorgprofessional moet je aandacht hebben voor deze ontregeling; hoe aanwezig te blijven bij complexe seksuele thema’s, zonder te moraliseren of te sturen; en hoe als betrouwbare getuige ruimte te bieden voor herstel van veilige, eigen seksualiteit.

''Wat beschadigd is in nabijheid kan alleen weer helen in nabijheid'' Durf jij dichtbij?