Een aantal jaar terug ontwikkelde ik samen met een collega de oriëntatie cursus ‘hulpverlener met ervaring.’ Dit bleek een groot succes. Enerzijds omdat we een zorgvuldig samengestelde cursus wisten te ontwikkelen, anderzijds omdat het aansloot bij de behoefte binnen de geestelijke gezondheidszorg op dat moment.

Het delen van levenservaringen is niet zo vanzelfsprekend binnen de hulpverlening. Het delen van persoonlijke herstelervaringen lijkt zelfs uit den boze. Hierover heb ik vele hersenspinsels van zorgprofessionals in de loop der jaren voorbij horen komen;

‘Mag ik dit allemaal wel delen? Help ik de persoon tegenover mij er wel mee? Het gaat om de ander niet om mij. Wat vinden mijn collega’s ervan? Ben ik dan nog wel professioneel genoeg? Welke ervaringen doen er toe? En wat als ik geraakt word wanneer ik iets blootgeef van mezelf? Wat kan ik wel delen en wat niet? Op welk moment wel en niet? Mijn opleiding leerde me over professionele afstand, hoe past dit hierin? Soms voel ik dat ik aan zou kunnen sluiten vanuit mijn eigen ervaring, maar besluit het toch niet te doen. Eigenlijk weet ik niet waarom’

Ik ben blij dat men deze hersenspinsels heeft. Want inderdaad herstelervaring hebben is iets anders dan het deskundig zijn over je eigen herstelervaring en al helemaal een wereld van verschil met het deskundig inzetten van deze ervaringen ten behoeve van het proces van een persoon die je ondersteund, begeleid of behandeld.

Door mijn persoonlijke ervaringen met hulpverleners in de periode dat ik zelf cliënt was, was ik natuurlijk bekend met de afstand die vele hulpverleners tot mij innamen. Van sommigen heb ik nooit meer geweten dan hun naam. Maar dat het delen van persoonlijke ervaringen door goed opgeleide zorgprofessionals ook zoveel angst kon oproepen had ik nooit kunnen bedenken.

Met het veelvuldig geven van deze cursus leerde ik beetje bij beetje waar deze angsten vandaan kwamen. Onze geschiedenis van de psychiatrie liegt er natuurlijk niet om en zelfs de hedendaagse opleidingen kunnen nog altijd achterhaalde boodschappen uitzenden. Onlangs sprak ik nog een hulpverlener die zei; Evi, ik zie dat het zo goed werkt als ik deze stukken van mezelf deel met mensen die ik behandel, maar ik blijf de stemmetjes uit mijn opleiding in mijn achterhoofd houden; ‘Niks delen over jezelf, de cliënt staat centraal; vertel zo min mogelijk over je privé leven, cliënten gaan ermee aan de haal; houdt professionele afstand.’’

Een pakkende uitspraak van iemand die de cursus ooit volgde vat het geheel misschien goed samen; ‘Mijn ervaringen delen voelde als uit de kast komen’

Momenteel ben ik nog maar deels werkzaam binnen de geestelijke gezondheidszorg en begeef ik mij met mijn werkzaamheden ook in coaching. Hier zie ik kleine en grote verschillen, maar ook zie ik veel overeenkomsten. Vandaag richt ik mij op de overeenkomsten.

Ongeacht of iemand als hulpverlener in de geestelijke gezondheidszorg werkt, daarbuiten als bijvoorbeeld coach of procesbegeleider, voor zichzelf of voor een organisatie. Er begeven zich in beide vakgebieden professionals die ook ervaring hebben met het doormaken van herstelprocessen. Daarnaast is het binnen beide vakgebieden voor professionals nog altijd lastig deze ervaringen te delen en gebruik te maken van deze bron van kennis. Vanuit verschillende beweegredenen -dit kan de eerder benoemde opleiding zijn maar kunnen ook een tal van andere redenen- is het niet vanzelfsprekend dat men zijn eigen kwetsbaarheden inzet binnen het werk waarin men er in de basis voor de ander is.

De oriëntatie cursus ‘hulpverlener met ervaring,’ is in de loop der jaren geëvolueerd naar ‘Jouw ervaring werk!’ Het zijn niet meer alleen zorgverleners in de Ggz waar ik voor werk, mijn doelgroep heeft zich uitgebreid naar verschillende takken in het sociale domein.

Werken met mensen is maatwerk, werken met mensen die met mensen werken ook. Dus voor Special Forces in Business maakte ik de cursus op maat; ‘Procesbegeleider met ervaring.’ Dat Special Forces in Business gekozen heeft deze cursus aan te bieden aan een aantal van haar procesbegeleiders stemt mij hoopvol, omdat dit weer een stap is in het normaliseren van kwetsbaarheid op de werkvloer. Zodat het uitkomen voor en inzetten daarvan, meer een vanzelfsprekend dan uitzondering kan worden in de toekomst.

Van je kwetsbaarheid je kracht maken: Een filosofie waar Special Forces in Business en ik elkaar in kunnen vinden en iets wat ik iedereen werkzaam met mensen toewens. Het is een verrijking voor jouw organisatie, je team, jezelf als professional en mens, maar misschien nog wel meer voor de mensen die je, ondersteund, begeleid of behandeld.