Depressie en agressie, de andere kant van dezelfde medaille

Begin dit jaar startte ik met de eerste module van de opleiding traumaseksuologie. Door externe omstandigheden stagneerde de voortgang van de opleiding, maar mede door de ontstane ruimte opende er weer nieuwe deuren naar mijzelf. Samen met een traumaseksuoloog besloot ik een kijkje te nemen achter lang gesloten deuren.

Als jong meisje zag ik voor het eerst hulpverleners, inmiddels zijn we 30 jaar verder en ben ik gestopt met tellen, zowel mijn hulpverleners als mijn diagnoses. Vele geestelijk gezondheids-architecten keken jaren met mij mee. Ze hebben mij veel laten zien, behalve wat mij werkelijk in de greep hield. Symptomen werden niet aangezien voor wat het werkelijk was.

Het gevolg; ik leerde veel af maar bleef verdwalen in niemandsland.

Waarom heeft er nooit eerder iemand op deze specifieke deur geklopt? Een vraag die mij lang bezighield; wilden ze het niet zien of konden ze het niet zien? Inmiddels weet ik dat beide waar is. Er is een groots gemis aan specifieke kennis, maar ook de geestelijke gezondheidzorg is doordrenkt met het collectieve nee tegen seksueel misbruik.

Inmiddels ben ik een paar maanden onderweg en heb ik enkele sessies mogen samenwerken met een traumaseksuoloog. Zij laat mij het web wat zich in mij heeft genesteld en gekluwd niet alleen zien, maar de pijnlijke werkelijkheid ook aan den lijve ondervinden. Pijn is fijn, is hier overduidelijk op zijn plek.

Effectief heb ik tot nu toe hooguit 10 uur met haar gewerkt. Maar ik begrijp al meer over mijn binnenwereld dan ik de afgelopen 30 jaar begreep; ik heb meer hoop op heling dan ik ooit heb ervaren; en er zijn al meer verschuivingen gaande dan tot nu toe verschoof. We werken met de kennis van traumaseksuologie in combinatie met psychodrama technieken. Eigenlijk zou ik over iedere sessie willen schrijven. Voor mezelf, maar zoals altijd, ook voor anderen.

Onder andere zette we mijn innerlijke en seksuele structuur, verdeeldheid, besmet (zelf)vertrouwen en misbruikstand uiteen. En samen openen we deuren die zo lang gesloten waren. Afgelopen week werkten we met de stoelen van agressie. Mensen zijn van nature agressieve wezens. Het is een kenmerk van volwassenheid (en heelheid) om deze primitieven agressie in hanteerbare en gepaste vorm toe te passen. Ik werd mij bewust van mijn gebroken agressie hantering, waar het in de basis gaat over het hanteren en beheren van mijn eigenheid.

De schade van seksueel misbruik zie je terug in de gevolgen.

Binnen traumaseksuologie spreken ze ook van een psychische dwarslaesie, hierin zie je de verstoorde hantering van de eigen agressie door de verlammende macht van de dader terug. Die heeft het innerlijk verdeeld door het lichaam af te nemen, het nee te overweldigen en weg te duwen. Deze verdeeldheid is goed terug te zien in de agressie huishouding. In ‘conflicten’ is het niet goed mogelijk met de wil van de ander om te gaan.

Bij een gezonde hantering van levensenergie en het beheer van eigenheid behoort de mogelijkheid jezelf kenbaar te maken. Men kan met geleidelijkheid de agressie opvoeren als een ander niet goed wil horen wat je te zeggen hebt. Daarmee is het mogelijk jezelf binnen een relatie voelbaar te maken bij een ander. Deze geleidelijkheid is te vergelijken met een radio die je harder of zachter kunt zetten. Het volume is dan naar believen zonder haperingen hoger te zetten.

Door seksueel misbruik wordt als het ware een hap uit deze geleidelijkheid gehaald. De tussen stappen ontbreken om jezelf in geleidelijkheid kenbaar te maken. Het missen van de geleidelijkheid in de agressie huishouding is machteloosheid ten top. Vaak eindigt deze machteloosheid in driftbuien of agressieve aanvallen, waarbij direct alles, inclusief de relatie, op het spel komt te staan. De radio staat of te zacht, of ineens veel te hard. Oorverdovend hard (uit traumaseksuologie en psychodrama, handboek begeleiden na seksueel misbruik).

Depressie en agressie lijken zo verschillend, maar niets is minder waar. Ze zijn enkel de andere kant van dezelfde medaille.

Hoe kun je jezelf veilig wanen als je geen huis hebt om in te wonen? Hoe kun je grenzen en eigenheid voelen als je buiten en binnen grenzen zijn overschreden? Hoe kun je spreken en nee zeggen, als je stem is afgenomen?

Dinsdag ondervond ik aan den lijve dat ik twee standen heb; depressie of agressie. Maar beide zitten op dezelfde lijn en gaan over het gebrek aan een gezonde agressie huishouding, levensenergie en beheer van eigenheid. We zouden er wat diagnoses en medicatie op los kunnen laten wanneer we enkel kijken naar het gedrag wat hier uit voort kan komen. Gelukkig heb ik daar al afscheid van genomen en weet ik dat het binnen de mogelijkheden ligt mijn radio te bedienen.

Niet in een dag, ook niet in een maand, en wellicht ook niet in een jaar. Daarvoor is mijn web nog teveel gekluwd. Maar ik heb de tijd. En binnen die tijd is mijn leven een grote stoelendans, met mijzelf steeds vaker aan die verdomde volumeknop, totdat de dansvloer in al haar vrijheid is geopend…